Wat is de Safety Culture Ladder en wat kun je ermee?

Wat is de Safety Culture Ladder en wat kun je ermee?

De Safety Culture Ladder (SCL) of Veiligheidsladder: een (hopelijk) bekende term in de bouwsector. Misschien heb je er weleens van gehoord, misschien weet je dat er vijf treden zijn, of misschien is jouw organisatie al gecertificeerd. Waar komt de Veiligheidsladder vandaan en wat kun je er tegenwoordig mee? Dat lees je in dit blog. 

In de zomer van 2012 introduceerde ProRail de Veiligheidsladder met vijf treden van volwassenheid binnen de spoorbranche, geënt op het veiligheidscultuurmodel van Parker en Hudson. Het doel: bijdragen aan veiligheidsbewustzijn in organisaties, door dit te meten en vervolgens te verbeteren. Daarmee verkleint het risico op incidenten en ongevallen.  

Van spoorbranche naar alle branches 

De Veiligheidsladder bleek een goede manier om de veiligheidscultuur in bedrijven positief te beïnvloeden. Steeds meer bedrijven buiten de spoorsector pasten de Veiligheidsladder toe in hun organisaties. Om de norm breed beschikbaar te maken, droeg ProRail het beheer in juli 2016 over aan de NEN. Met deze stap werd de Veiligheidsladder ook buiten de spoorbouw beschikbaar en toepasbaar. Ook in het buitenland wordt de Veiligheidsladder steeds meer toegepast. In 2020 veranderde daarom de naam naar het voor niet-Nederlandssprekenden meer toegankelijke Safety Culture Ladder, SCL in het kort. 

De SCL verdeelt het veiligheidsbewustzijn en -gedrag over vijf treden. Hoe meer verantwoordelijkheid, reflectie en investeringen in veiligheid vanzelfsprekend onderdeel zijn van de organisatie, hoe hoger de score. De score wordt bepaald op basis van 18 bedrijfskarakteristieken zoals medewerkersbetrokkenheid, training en incidentenmelding. Het uitgangspunt is dat inspanningen voor het naar een hogere trede brengen van het veiligheidsgedrag, worden beloond. 

Verschil met veiligheidsnormen VCA en ISO 45001 

Ondanks de hoeveelheid wet- en regelgeving, sectorafspraken en instrumenten om veiligheid te vergroten, ligt het aantal arbeidsongevallen en de hoeveelheid vermijdbaar verzuim in Nederland nog altijd (te) hoog. De Veiligheidsladder wordt ook nog lang niet overal toegepast. Veel organisaties hebben een VCA-certificering of zelfs een veiligheidsmanagementsysteem volgens ISO 45001. Dat zijn uitstekende manieren om te werken aan veiligheid, maar vooral volgens regels, op papier, via handhaving. Het verschil met de SCL? Deze focust op cultuur, gedrag en houding. Medewerkers met een groot veiligheidsbewustzijn doen dingen niet omdat het moet, maar omdat ze begrijpen waarom het belangrijk is. Ze willen hun werkzaamheden veilig uitvoeren. Is de SCL dan de heilige graal? Nee hoor, de SCL is net als bijvoorbeeld VCA en ISO 45001 een manier om veiligheid te verbeteren. 

Governance Code Veiligheid in de Bouw 

Om veilig gedrag op de bouwplaats te verbeteren, zetten in januari 2014 een aantal grote bouwonderneming, opdrachtgevers, adviesbureaus en overheidsinstellingen hun handtekening onder de samen opgestelde Governance Code Veiligheid in de Bouw (GCVB).  Waar de GCVB startte met 15 initiatiefnemers, zijn er inmiddels 17 ondertekenaars en 1078 onderschrijvers. De roep om veiligheid in de bouw te verbeteren was dus niet aan dovemans oren gericht. 

1 januari 2022: Veiligheid in Aanbesteding 

Een van de acties die wordt ondernomen om het veiligheidsniveau in de sector te verhogen, is het verplichten van veiligheidsbewustzijn in aanbestedingen en contracten. Vanaf 1 januari 2022 geldt in de sector de afspraak Veiligheid in Aanbesteding (ViA). Opdrachtgevers die de GCVB hebben ondertekend nemen vanaf dat moment veiligheidsbewustzijn op als verplichting in aanbestedingen en contracten. Een minimale certificering op trede 2 van de Veiligheidsladder is dan voor samenwerking met deze partijen een verplichting. Omdat een essentieel onderdeel van de SCL het streven naar verbetering is, wordt de minimum certificering per 1 januari 2024 verlegd naar trede 3. Er geldt overigens een vrijstelling van deze eis bij een contractwaarde onder de € 100.000,- of wanneer je minder dan 5 personen in dienst hebt. 

Aan de slag met de Veiligheidsladder 

Ook als je niet voor een van de ondertekenaars van de GCVB werkt, is het een goed idee de veiligheidscultuur in jouw bedrijf te verbeteren. Maar waar begin je? Wij begeleiden je graag bij het zetten van jouw eerste, of juist je volgende stap op de treden van de Veiligheidsladder. Je kunt eens kijken naar ons gratis webinar Nulmeting Veiligheidsladder, hoe pak je dit aan? Dit webinar is onderdeel van een reeks van 4 webinars over de SCL. Je kunt ook eerst verder lezen over onder meer onze aanpak van een Veiligheidsladder-certificeringstraject. Meteen contact met ons opnemen om de mogelijkheden te bespreken is natuurlijk ook een optie. 

Bel mij
Vul hier uw gegevens in en wij nemen telefonisch contact met u op.