Nieuwe werkinstructie van de Arbeidsinspectie: beoordelen van gewijzigde machines

Nieuwe werkinstructie van de Arbeidsinspectie: beoordelen van gewijzigde machines

Recent is er een vervanging op de brochure ‘Zo past u uw machine veilig aan’ uit 2017verschenen. Namelijk de werkinstructie ‘Beoordelen van gewijzigde machines‘.

Bij de behandeling van wijzigingen aan ‘Bijlage IV-machines’ valt op, dat de keuringsinstelling rekening moet houden met de inhoud van de werkinstructie. De Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA) geeft als toelichting dat de werkinstructie is bedoeld voor iedereen die met modificaties aan bestaande machines te maken heeft.

In dit artikel lees je enkele hoofdpunten die opvallen.

Nieuwe werkinstructie, oude problemen

Sinds de Machinerichtlijn 2006/42/EG in werking is getreden is er discussie over de vraag hoe je omgaat met het wijzigen van CE-gemarkeerde machines. De Machinerichtlijn (nieuwbouwregelgeving) geeft hier zelf geen uitsluitsel over, omdat deze is bedoeld voor nieuw op de markt te brengen machines. De regelgeving voor bestaande machines, de Richtlijn Arbeidsmiddelen, benoemt dit onderwerp ook niet specifiek.  

De ervaringen in de afgelopen jaren en de ontwikkelingen rondom de nieuwe Machineverordening zijn voor de Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA) aanleiding geweest om een aanvullende werkinstructie over dit onderwerp op te stellen.

Voor welke machines geldt de werkinstructie?

De werkinstructie maakt onderscheid tussen machines van vóór 1995 die vallen onder de Richtlijn Arbeidsmiddelen 2009/104/EG. En machines met het bouwjaar na 1995 die vallen onder de huidige Machinerichtlijn 2006/42/EG. In 1995 werd de Machinerichtlijn namelijk verplicht. De eerste categorie zijn dus ‘pre-CE’-machines, de tweede categorie betreft CE-gemarkeerde machines.

Verder kijkt de werkinstructie alvast vooruit naar de aankomende Machineverordening.

Welke informatie vind je in de werkinstructie

De werkinstructie bevat een schetsmatige weergave, die tegelijk de problematiek aangeeft: in de praktijk wordt vaak slechts een deel van het arbeidsmiddel gewijzigd.

Als deze wijziging als substantieel, of ingrijpend, wordt aangemerkt wat moet je dan met het ongewijzigde deel? In de voorstelling van NLA gaat dit zelfs om het grootste deel van het arbeidsmiddel. Hiervoor wijst de werkinstructie op de mogelijkheid om bij CE-gemarkeerde machines de bestaande conformiteitsdocumentatie te gebruiken: de gebruiksaanwijzing en de conformiteitsverklaring.

Afbeelding: schetsmatige weergave werkinstructie NLA

Aan de andere kant stelt de werkinstructie dat een ingrijpend gewijzigde machine voor alle drie de delen volledig moet voldoen aan de eisen van de Machinerichtlijn. In artikel 7 lid 2 wijst de Machinerichtlijn daarvoor de route via actuele geharmoniseerde normen aan; vervallen normen van vijf, tien of twintig jaar geleden leveren bij het opnieuw in de handel brengen van de gewijzigde machine geen ‘vermoeden van overeenstemming’ meer.    

De werkinstructie toont dezelfde figuur voor pre-CE machines. In de toelichting definieert NLA een substantiële wijziging (alleen) op basis van nieuwe of toegenomen gevaren, waarvoor de bestaande beschermende maatregelen niet toereikend of geschikt zijn. NLA geeft verder aan dat het arbeidsmiddel niet in zijn geheel, maar alleen voor de wijziging conform de Machinerichtlijn moet worden uitgevoerd.   

De werkinstructie gaat verder dieper in op:

  • De wettelijke grondslag en afbakening
  • Verschillende situaties als gevolg van bouwjaar
  • Verplichtingen van de fabrikant (Machinerichtlijn 2006/42/EG)
  • Verplichtingen van diegene die de wijziging uitvoert (Richtlijn Arbeidsmiddelen 2009/104/EG)
  • Verplichtingen van de fabrikant (Machineverordening)
  • Toetsbaarheid
Direct contact met een van onze experts?
Stel ons je vraag

Kader Machine Safety

Binnen Kader Group hebben we een specialistisch team Machine Safety dat zich richt op het adviseren en coachen van bedrijven op het onderwerp modificatie van machines. Kom je er zelf niet helemaal uit en heb je ondersteuning nodig? Schakel Kader in voor het opstellen van een EG-verklaring, gebruikshandleiding, typeplaatje met CE-markering, het Technisch Dossier of andere machineveiligheid gerelateerde vraagstukken.

Naast advies bieden we trainingen op het gebied van machineveiligheid. De nieuwe werkinstructie heeft een aantal wijzigingen ten opzichte van de brochure uit 2017. We zijn bezig met het ontwikkelen van een training op dit onderwerp (gereed Q4 2022).


Bel mij
Vul hier jouw gegevens in en wij nemen telefonisch contact met je op.